HOE ALLES TOCH NOG GOED KWAM...

ColumnGijsdeSwarteCrdtsDavidBronkhorst

ONDERGEDOKEN

Column: Gijs de Swarte

Op de terugweg van boodschappen doen liep ik langs het Sarphatipark en moest denken aan interviews die ik voor het Joods Historisch Museum had uitgewerkt. Het was indirect werk voor Steven Spielberg’s Shoah Foundation; een fantastische organisatie die overal ter wereld gefilmde interviews heeft gemaakt met Joodse overlevenden van de Tweede Wereldoorlog. Het museum heeft die interviews in het archief en voor het gemak van de bezoekers moesten ze doorzoekbaar worden, op basis van steekwoorden als:

Onderduik

Hollandsche Schouwburg

Auschwitz

Onderduik

Wie kent ze niet ondertussen, die verhalen? Maar ze weer horen en zien vertellen… Een gezin zat jarenlang met enkele anderen ondergedoken bij het Sarpahtipark en de moeder legde uit hoe het was. De benauwdheid, niet benoemd maar wel omschreven – sloeg er vanaf; achterkamertje, te veel mensen, fluisteren, op de tenen lopen… De kleine ruzies; de een stampte, de andere snurkte… De dagelijkse angst; een inval bij de buren, die ene neef die er van wist, was die wel te vertrouwen? En de onderduikgever deed zijn best maar werd ook steeds banger… en bozer.

En toen was het bevrijding.

Ze vertelde hoe ze onzeker de trap afliep, de hoek om, de Albert Cuyp over, voorbij de Heineken Brouwerij naar het Weteringsplantsoen. Kijken of het veilig was, echt veilig. Het was een wedergeboorte, zei ze; een stap het leven in, alsof ze moest leren lopen. Letterlijk; ze had moeite met de rechte lijn. Het was, zei ze, in alle opzichten een ‘bevrijding’.

En dit stukje zou de naam van de serie eer aandoen als het hier ophield maar er volgde meer steekwoorden:

Niet Teruggekeerde Familieleden

Ingenomen Eigendom

Het Latere Leven…

Close Comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.