Blog

Nieuw in De Pijp!

HOE ALLES TOCH NOG GOED KWAM...

ColumnGijsdeSwarteCrdtsDavidBronkhorst

Nooit/Zuidlijn…

Column: Gijs de Swarte

De aanleg van de Noord Zuid lijn is op straat beleefd een relatief geruisloze affaire. In de USA en Azië gaat het anders. In bijvoorbeeld New York is zo’n bouwterrein de hel op aarde; grijpkranen als draken, stortbakken als ravijnen en vrachtwagens met wielen waarnaast je jezelf in een verhaal over reuzen waant. Het geluid is dat van een olietanker die een stalen brug verwoest en dat dan – sirenes inclusief – non-stop. Krijg je een ijzeren staaf door je schedel, zit je ’s avonds aan het bier en de hamburgers met je maten football te kijken. De bouw vordert per uur en betreft het een wolkenkrabber in aanbouw naast de jouwe, kun je aftellen over hoeveel dagen je uitzicht verdwenen is.

In Azië worden zonder overleg hele krottenwijken weggebuldozerd en dan is het voor duizenden atleten, in sauna temperaturen en ’s nachts onder strafkamplicht – de bamboe raamwerken rond het bouwwerk bestormen en cement smeren tot je je anderhalve roepia per dag verdiend hebt. Het duurt een paar maanden maar dan staat er ook wat.

MINIKRAAN

Naast de Noord/Zuidlijn-werkzaamheden in de Ferdinand Bolstraat kun je theedrinken, bridgen en een boek lezen. De mannen dragen frisse oranje vesten, overleggen, lachen, en bedienen met zijn tweeën zo’n minigraafmachine; de een stuurt, de ander doet de grappen. Ze zijn thuis als de kinderen van school komen en kunnen aan tafel de komende vakantie bespreken. We weten dat de lijn een klein decennium te laat wordt afgeleverd en het budget verdrievoudigd is. Als je toevallig zo iemand bent – en je loopt langs de bouwplaats, is, Hee jongens, zo komt het he-le-maal nooit af, nauwelijks in te slikken. Maar dat zou er naast zijn. Het is niet hun fout, en dat ze onder Nederlandse omstandigheden kunnen werken is een zegen.

Ligt de lijn er tijdje, dan zullen we het gemak ervan snel als niet meer dan normaal ervaren maar iedereen zal even flink feestvieren als het geopend wordt. Ik vraag me af wie het succes dan zal claimen. Ik denk de bestuurders die op feesten en partijen nu nog onverwacht gebeld worden, afslag bar nemen, of een stapje uit de kring doen als de lijn ter sprake komt.

HOE ALLES TOCH NOG GOED KWAM...

ColumnGijsdeSwarteCrdtsDavidBronkhorst

In een beweging het riool in…

Column: Gijs de Swarte

In het café achter de markt waren tegen alle trends in nog steeds schraal bier, sjek en een gokkast de voornaamste handel. De kelner, een magere man van een jaar of veertig die zijn werk volbracht alsof hij net alweer de loterij verloren had, sloeg een aangeboden biertje af. De kroegbaas leek even zijn hoofd te schudden. ‘Weet je dat hij bij-na advocaat was geworden?’, zei hij, tegen niemand in het bijzonder. ‘En toen ging hij trouwen… ook bijna.’ Hij blies wat lucht door zijn neus, nam een slok van niet zijn eerste bier en keek nog eens naar de kelner. ‘Tis is m’n zoon’, zei hij toen.

Hennie heette hij, en de naam van de kelner was René. Dat wil zeggen, voor anderen. Voor de kroegbaas was en bleef het Nesie. Nesie was aan de middelen geweest. Zo van school, eraan begonnen met een stelletje rijkeluiskinderen. Maar Hennie kwam zelf uit het leven en toen een maatje van hem, Nesie bij de dealer vandaan had zien komen, had hij hem nog dezelfde avond in zijn lurven gegrepen.

Nesie was door Hennie het rechte pad op geschopt, had eigenlijk ook een goed stel hersens, was rechten gaan studeren en ontmoette E-li-za-beth. Bij het uitspreken van de naam gingen Hennies rechterwenkbrauw en mondhoek omhoog. Vervolgens wreef hij zijn duim en wijsvinger over elkaar, knikte veelbetekenend van ja, hief zijn bierglas naast zijn wang, en schudde van nee. Poen zat, zuipen ho maar, een andere betekenis was er niet aan te geven.

De vader van Elizabeth was advocaat met een eigen praktijk en omdat Nesie en Elizabeth zouden gaan trouwen en Nesie bijna afgestudeerd was werd er een feest georganiseerd in het huis van de familie aan de Côte d’Azur. Vijftien uur aan een stuk gereden, net aangekomen, stond Nesie daar naast zijn aanstaande vrouw in de tuin en keek naar de gasten die over de oprijlaan binnenkwamen; familie, vrienden, notabelen uit het dorp en zakenpartners. Hennie moest toegeven dat hij er niet bij was, dus het bleef gissen, maar hij had zijn bronnen en wist zeker dat de jongen pagus was geweest.

De moeder van Elizabeth kwam aanlopen, stak haar arm door die van haar dochter en zei dat ze nog even naar het dorp moesten om wat te halen. Nesie wilde wel even mee, zei hij.
Hoeft niet, zei de moeder.
Kan best wel even helpen, zei Nesie.
Nee, schat we zijn zo terug, zei Elizabeth.

En met z’n drieën reden ze naar het dorp.

Drain

Moeder en dochter werden van alle kanten begroet, Ah, u bent er weer, ‘t weer kon beter, de oogst was goed en de camembert vloog laag dit jaar. In de kleine supermarkt ging het spul verder. ‘Alsof de koningin binnenkomt’, zei Hennie die er een keer geweest was. Weer maakte hij met duim en wijsvinger het poen-zat gebaar

In de rij voor de kassa ging het verder over het weer, de oogst, de wijn, de kaas en de olijven – en toen werd mevrouw door de manager op haar schouder getikt. Of ze even wilden meekomen naar achter. Winkel door, gruizig kamertje in, drie stoelen voor een tv, waarop niemand ging zitten, en samen zagen ze hoe Nesie een ander gangpad inliep, een fles wodka uit het schap pakte, opendraaide, half leegdronk en weer terugzette.
‘Feest, huwelijk, studie en carrière in een beweging het riool in’, zei Hennie. ‘En nooit meer een druppel gedronken bovendien.’

HOE ALLES TOCH NOG GOED KWAM...

ColumnGijsdeSwarteCrdtsDavidBronkhorst

Nieuw is goed maar goed is beter

Fenix Books

Column: Gijs de Swarte

Vorige week liep ik langs Fenix Books in de Frans Halsstraat. In de etalage was zoals verwacht het werk van de net overleden schrijver en journalist Henk Hofland uitgestald. Zo doet eigenaar Marcel Dikstra dat al twintig jaar. De oranjekleurige boeken die tijdens de wedstrijden van het Nederlandse elftal gewoonlijk te zien zijn moeten dit jaar in de kasten blijven. Maar als de Tour straks begint mogen we vast en zeker rekenen op ‘The Lance factor’ van Mart Smeets, of met een toepasselijker titel en van de drugskoerier zelf: ‘It is not about the bike’. ‘Zadelpijn en ander damesleed’, van ‘Liza van Sambeek’ is te verwachten en misschien ‘Heldenlevens’ van Martin Ros. De autobiografie van Hillary Clinton en ‘All the president’s men’ van Carl Bernstein en Bob Woodward liggen al klaar. Naar verluidt is Dikstra boeken over Cuba aan het sparen, voor als Castro de sigaar is. En waarschijnlijk – hoewel hij het niet zomaar zal toegegeven, betreurt hij het een beetje dat de Amerikaanse verhoudingen met het eiland aan het normaliseren zijn. Dat zou het effect van een Castro-etalage na diens verscheiden misschien wat kunnen doen afnemen.

FenixBordDONE

Ongelofelijke haast
Kom je er binnen, zie je kasten met het beste en meest veelzeggende over elk denkbaar onderwerp. Je krijgt desgevraagd advies van iemand die wekelijks uit het hoofd de boekenbijlage van een Nederlandse krant zou kunnen samenstellen. En je krijgt: tijd. En ‘tijd’, daar wilde ik het even over hebben. In het kort dan, want – las laatst in Opzij, we hebben on-ge-lofe-lij-ke haast. Vandaar waarschijnlijk dat dezer dagen in veel boekhandels ‘nieuw’ en ‘goed’ aan elkaar gerelateerd zijn. Nieuw duurt kort, want daarop volgt opnieuw nieuw en dat laat niet lang op zich wachten. Bij Fenix zien ze het verband tussen de twee begrippen niet zo; nieuw is goed maar goed is beter, daar komt het wel op neer.

HoflandDone

Prachtige uitvinding
De Espresso Book Machine zie ik er dan ook zo snel nog niet komen, welk een prachtige uitvinding het ook moge zijn. Kort en goed, je klikt op een computerscherm aan welk boek je wil hebben en binnen vijf minuten is het geprint en gebonden, met een stevige omslag – en niet van een gewoon boek te onderscheiden. Scheelt opslag, transport, het retourneren van onverkochte exemplaren en het vernietigen van hopeloze restanten. Past in vrijwel elke boekwinkel en in theorie ook in het krap bemeten Fenix Books. Alleen zou Dikstra dan wat boeken de deur uit moeten doen.

Slagschip Siem

ColumnGijsdeSwarteCrdtsDavidBronkhorst

SLAGSCHIP SIEM

Column: Gijs de Swarte

In de supermarkt aan het Marie Heinekenplein wordt een politieserie opgenomen. Ik zie het klassieke tv-koppel; de oudere ervaren rechercheur en de jongere, straatwijze collega die zijn vuisten nog wel eens wil laten spreken. Een acteur die aan Harry Piekema, het reclamepersonage van Albert Heijn doet denken, praat opgewonden op ze in. Tot de regisseur het afbreekt.
‘Manuel, je bent kwaad’, zegt hij tegen Piekema. ‘Je wil dat ze wat gaan doen.’
Dan hoor ik: ‘Hee man’, kijk om, en zie Siem staan met een pak vla en een stapeltje Daklozenkranten in zijn hand. Hij houdt de kranten omhoog als hij ziet dat ik er naar kijk, en zegt: ‘Nog altijd een beetje illegaal hè.’
‘Wat bedoel je?’
‘Tegenwoordig heb ik wel een dak.’

Siem – mijn beste vriend op de middelbare school; we keken naar brave Engelse politieseries en hij deelde de boeken en films die hij wel al had gelezen en gezien. Death in Venice, veel begreep ik er niet van maar ook dat was meegenomen. Slagschip Siem noemde ze hem omdat hij grote voeten had, en met zijn eeuwige sandalen overal tegenaan liep en instapte. In de eerste klas schreef hij, wat hij zelf, een Thomas Mann monoloog noemde. Dat lag al moeilijk genoeg, maar dat hij het in de pauze voordroeg met een zwierige hoed op en een lange sjaal om, bleek een risico dat je in een klas vol pubers niet ongestraft kon nemen. Siem was behalve briljant ook een grappenmaker en als ze hem Slagschip noemden ging hij breeduit lopen en expres tegen van alles aanstoten. Maar hij huilde ook veel, werd snel boos en probeerde dan andere kinderen over de tafels te smijten, wat gelach opleverde omdat hij wel groot was maar geen vechtersbaas.

Ik kwam vaak bij hem thuis. Zijn ouders aten dier- en menslievend, biologisch dynamisch, maar maakten beestachtig ruzie… en scheidden. Zijn vader ging iets vaags vrijwilligs doen met afkickprogramma’s en verdween uiteindelijk in die wereld. Zijn moeder maakte de bedden niet meer op. De w.c. was te vies – en bril-loos – ondertussen in tegenstelling tot Siem. Op de toneelschool werd hij niet aangenomen. Hij studeerde nog even wat gogisch en kwam via een kraker met speed in aanraking. Afspreken ging niet meer.

Ik zag hem nog een paar keer; nerveus, zwetend en luidruchtig in Lijn 25. Op straat tijdens een winter, met blote voeten in afgetrapte sandalen, wegduikend voor de klappen van een winkelier bij wie hij een pak vla gestolen had. Ik rekende- en hij taaide af – zonder iets te zeggen. – En veel later in het Sarphatipark met een overall aan van een gemeentelijke schoonmaakploeg. Hij wilde me niet meer herkennen en daar liet ik het bij.

Nu heeft hij dure Nike’s aan en ik hoop dat hij ze niet gestolen heeft. Siem ziet dat ik ze zie en zegt: ‘Nee dat gaat niet nee.’ Als we opkijken staat er een productieassistente naast ons en rijkt hem een paar afgetrapte sandalen aan: ‘Deze ok, Siem?’. Een visagiste poedert zijn gezicht. De regisseur komt aanlopen: ‘Siem, wat wil je? In jouw script staat dat Manuel je meteen die klap geeft maar we kunnen het misschien ook buiten doen – en dat je dan eerst wegrent.’
‘Doen we’, zegt Siem, en terwijl hij mij veelbetekenend aankijkt: ‘Ik heb het vermoeden dat het in het echt, ook best wel eens zo zou kunnen gaan.’

C.T. Coffee & Coconuts

De magie van intuïtie

Restaurant en coffeebar C.T. Coffee & Coconuts in het voormalige Ceintuur Theater te Amsterdam, is behalve nieuw ook een geramd succes. Zo’n succes dat je er een Amerikaans hoofdkantoor, een grote keten en een marketingstrategie achter verwacht. Het ligt anders.

Van onze BlogMasters verslaggever.

Waar komt zo’n zaak opeens vandaan? Eigenaar Bas Beijer, begin dertig, is de man die het allemaal bedacht heeft. Een uitgebreide carrière aan de verstandiger kant van de bar was de start. ‘Ik studeerde commerciële economie’, zegt hij. ‘Niet mijn feestje eigenlijk dus ik begon al snel in de horeca te werken. Echt het hele spectrum gedaan; Van der Valk, Tijn Akkersloot, Cool Down; van familiezaak, tot strandtent, tot ultra hip. Ik vond het allemaal fantastisch en ik leerde er ontzettend veel van. Uiteindelijk deed ik Hutspot Café in de Van Woustraat; mijn eerste eigen onderneminkje. Op weg naar mijn werk fietste ik altijd langs de plek waar ooit het Ceintuur Theater zat en dat zette me aan het denken.’

Bas-Beijer-C-BlogMasters
Bas Beijer

Hoofdprijs
Na aantal fietstochtjes ontstonden wat ideeën over de oude bioscoop. Beijer: ‘Het is een prachtig pand, groot ruim, hoog. De buurt leeft, dat is bekend, en alles en iedereen woont er. Ik dacht, stel dat ik kon kiezen wat er mocht komen, wat zou ik dan echt leuk vinden? Iets waar je altijd binnen kan vallen? Sowieso. Koffie natuurlijk, broodjes… ontbijt, lunch, borrel… ja. Maar wat echter eten? Als je naar een restaurant gaat is dat al snel een kwestie van behoorlijk wat geld. Zou het niet leuk zijn als je in een zaak uitgebreid kan eten maar ook simpel, en dan zonder dat het dan meteen de hoofdprijs kost?’

Werkelijkheid
Zo groeide het idee en toch nog vrij radicaal besloot Beijer dat het er van moest komen. Hij wist de eigenaars van Tijn Akersloot financieel mee te krijgen. De bank zag er brood in. ‘Gaat een hoop tijd en werk in zitten maar op een gegeven moment ben je dan ook echt open’, zegt hij. ‘Tuurlijk, uitgebreid marktonderzoek vooraf was geen gek idee geweest. Alleen is dat in de horeca ook nauwelijks ergens een garantie voor. Een zaak moet gaan leven, daar komt het op neer. Ik voelde dat dat hier kon, en dat gevoel werd tastbare werkelijkheid. Blij? Ik ben een ondernemer dus achterover leunen nee… maar toch… ja erg blij.’

C.T. Coffee & Coconuts
Ceintuurbaan 282-284
1072 LR Amsterdam
Telefoon: 020 354 11 04

(C) 2016 * BlogMasters

Marqt

Winst begrenzen voor betere producten

Ze hebben een ijzersterk concept. De supermarktketen mag zich sinds de opening van het filiaal aan de Ceintuurbaan in Amsterdam ook een bewezen succes noemen. Misschien is Marqt wel de weg voorwaarts…

Van onze BlogMasters verslaggever.

‘Laten we om te beginnen vaststellen dat de prijzen met gemiddeld dertig procent gedaald zijn sinds de start’, zegt Quirijn Bolle, oprichter en visionair achter de supermarktketen, die in een kleine tien jaar gegroeid is tot vijftien filialen. ‘Dat doen we onder meer door naast het potje handgemaakte biologische pesto een ook gezonde maar op iets grotere schaal geproduceerde pesto te zetten. Dat onze klanten die keuze kunnen maken… daar gaat het om.’

Mens, dier en milieu
Wat steekt er verder allemaal achter? Bolle heeft een internationale carrière bij Ahold op zijn c.v. staan, en reisde de hele wereld over om supermarktconcepten te bekijken. Zo kwam hij tot het inzicht dat het ‘winstprincipe’ grote problemen oplevert. Winst maken brengt het drukken van de kosten met zich mee en dat gaat, meent hij, uiteindelijk altijd ten koste van mens, dier en milieu. ‘Je probeert dan zo goedkoop mogelijk te produceren, dus betaal je je mensen zo weinig mogelijk. Je probeert van concurrenten te winnen die dan weer mensen moeten ontslaan. Je zorgt dat het pand zo weinig mogelijk kost en dat bepaalt het straatbeeld. Je betrekt het vlees van een industrie met dieren in te kleine hokken. Je verspreidt chemicaliën over groente en fruit zodat ze te snel groeien en er haast opgemaakt uitzien. Ga zo maar door.’

Duivels plan
Dat klinkt allemaal alsof er een soort duivels plan achter steekt maar het zijn, volgens Bolle, als winstmaximalisatie je doel is, logische gevolgen van de dagelijkse afwegingen. Uitgangspunt van Marqt – winst begrenzen in plaats van maximaliseren. De overwinst gaat terug naar de leverancier en de klant, in de vorm van eerlijke prijzen en assortimentverbetering. En zo ontstaat er iets dat ze bij Marqt, ‘marqtwerking’ noemen.

Radicaal
Het is een radicale benadering die zich pas recent commercieel bewezen heeft. Bolle: ‘Eerst moet je investeerders er van overtuigen dat het een goed idee is. Daarna moet je ze ook nog vertellen dat je minstens tien zaken nodig hebt om jezelf in stand te houden. De tiende zaak, aan de Ceintuurbaan in Amsterdam is een mijlpaal. We hebben een open pui, zodat het hele straatbeeld weer is gaan leven. IJzerhandel C. van der Meulen heeft er jarenlang gezeten en de eigenaars daarvan zijn oprecht blij met wat het geworden is. En nu de zaak loopt kun je zeggen, ons bestaansrecht is aangetoond. We hebben deze zomer tijd om weer eens goed te kijken naar wat we nog meer kunnen bieden, wat er nog meer aan lekkere duurzame en gezonde producten bestaat. We zitten in een fase waarop ik me lang heb verheugd.’

Marqt  
Hoofdkantoor
Barentszplein 7
1013 NJ Amsterdam
Tel: 020 820 77 00

(C) 2016 * BlogMasters

Slijterij Boorsma

Ardbeg whisky – 4000 euro

Slijterij Boorsma

Het aantal wijnhandels en supermarkten die hip, snel, goedkoop, duur of specialistisch alcohol verkopen neemt snel toe. Henkjan Buis, eigenaar van Slijterij Boorsma, weet wat je daar tegenover moet stellen.

Van onze BlogMasters verslaggever.

Met zijn vrouw Edith heeft Buis dik vijftien jaar geleden Slijterij Boorsma overgenomen, die al sinds 1985 in de Ferdinand Bolstraat gevestigd is. Buis, ooit als schooljongen begonnen bij Gall & Gall weet dus waarover hij het heeft. ‘Het gaat’, zo legt hij uit, ‘om wat je als slijterij aan speciaals te bieden hebt. Bij Boorsma is dat nogal wat.’

winkelflessen

Godzalig lekker
Wie een Ardbeg whisky uit 1976 zoekt van 4000 euro, kan bij Boorsma terecht. Een half litertje Zuidam korenwijn uit 1985, ter waarde van een kleine 200 euro, ook geen probleem. Maar een rode of witte Comte Alexandre wijn voor iets meer dan drie euro is ook beschikbaar. ‘Het assortiment bestaat grotendeels uit wat we zelf fantastisch vinden’, zegt Buis. ‘Die Compte Alexandre is een goed voorbeeld. Het is een mixwijn; de wijnboer combineert jaar in jaar uit de beste druiven uit Frankrijk, Spanje en Portugal en creëert daarmee iets dat niet bestond. En ik laat het zo uit Frankrijk komen, zonder tussenhandel. Uitmuntende kwaliteit, godzalig lekker en we bieden het welbeschouwd erg goedkoop aan. Zoiets vinden en dat dat dan ook gaat lopen, dat is wat wij succes noemen.’

comte

Advies
Iedere slijter krijgt wel eens de vraag – ik zoek een whisky voor een vriend maar ik weet niet precies wat. Buis hoort dat gemiddeld een keer per week. ‘We gaan dan voor het whiskyvak staan en daar vertel ik kort en goed wat ik denk dat helpt’, zegt hij. ‘Is het een kenner met een specifieke smaak dan is eiland-whisky misschien een idee; Kye- Mull- Islay-whisky; krachtig, ziltig, met veel turf. Is het voor de gezelligheid met wat vrienden dan zijn er de toegankelijker merken uit Speyside. Zo gaat dat. Je zoekt het bij elkaar, je biedt het aan, en je doet er mensen plezier mee. Mooi vak is dit.’

zuidam

Slijterij Boorsma
Ferdinand Bolstraat 112
1072 LP Amsterdam
020-679 33 04
slijterij@werelddranken.nl

© 2016 * BlogMasters

Ekoplaza

‘De’ Plek

Redelijk nieuw in de buurt is Ekoplaza. De supermarktketen voert een honderd procent biologisch assortiment en heeft ondertussen tachtig filialen in Nederland. Elke innovatie wordt eerst in De Pijp getest. Met reden…

Van onze BlogMasters verslaggever.

‘De vraag naar biologisch eten groeit snel in Nederland’, zegt Marc Luttmer. Hij is Rayonmanager bij Ekoplaza en stuurt 15 winkels aan, waarvan er 12 in Amsterdam gevestigd zijn. Daaronder ook de supermarkt aan de Stadhouderskade; een conceptstore waar nieuwe ideeën worden uitgeprobeerd. ‘Was biologisch eten eerder veelal iets voor de ‘donkergroene’ klant, de laatste jaren zie je dat een steeds breder publiek voor een bewuste leefstijl kiest’, zegt Luttmer.

‘De’ plek
De keten is in de jaren tachtig gestart als eenmanszaak in Amsterdam en gestaag gegroeid tot een landelijke dekking met tachtig winkels. ‘Biologisch en toch betaalbaar bewijst zich’, gaat Luttmer verder. ‘En dus hebben we nu extra de ruimte om te kijken hoe we dat kunnen uitbouwen. Wat slaat aan, wat niet? Welke producten hebben kans van slagen? De Pijp is de plek om dat te monitoren.’

De reden daarvoor is de diversiteit van de buurt. Een veelheid aan sociale klassen is er vertegenwoordigd. Je hebt goed opgeleide yuppen, mensen met minder geld, oudere mensen, alleenstaanden, en een enorm scala aan nationaliteiten. Luttmer: ‘Een experiment met koks in de winkel die maaltijden maken, doet het goed op de Stadhouderskade? Ok, dan kunnen we dat elders ook wel eens gaan doen. Olijfolie zelf tappen, smoothies maken, of pindakaas? Eerst in De Pijp. Ik ga niet zeggen dat deze buurt het centrum van de wereld is maar een centraal punt in onze onderneming is het wel. Het gebeurt hier gewoon net even eerder.’

Ekoplaza
Stadhouderskade 93
1073 AX Amsterdam
Telefoon: 020 676 7358

(C) 2016 BlogMasters
www.BlogMasters.com

HOE ALLES TOCH NOG GOED KWAM...

ColumnGijsdeSwarteCrdtsDavidBronkhorst

BLONDE VRIENDIN

Column: Gijs de Swarte

EEN MOOIE BLONDE VRIENDIN

De ene man is klein en dik op een welvarende manier; zeg eigenaar van een goedlopend Turks restaurant of een lokale supermarktketen. De ander ziet er uit als een boefje dat op latere leeftijd wijs geworden, zijn brood nu op een acceptabele manier verdient; denk sportschoolhouder, buurtcafé uitbater; groot, beetje gezet, duur leren jasje, goed geknipt wat langer haar en – en daar gaat het nu even om – een mooie blonde vriendin. Het café is overvol en ze schuiven er achter elkaar doorheen – tot zij op de Kleine Dikkerd stuit.

Blonde Vriendin

‘Ga jij naar toe?’, zegt hij. Het had ook ‘dat’ kunnen zijn, zoals in, Waar gaat dat zomaar heen?
‘Naar de wc’, zegt ze vriendelijk.
‘Wil je wat drinken?’ Hij houdt zijn biertje als voorbeeld omhoog.
Ze kijkt even om.
‘Oh, je bent met je vriendje? Je hebt hier zo een nieuw vriendje hoor.’
‘Ja maar ik ben juist heel erg blij met hem.’ Ze meent het, dat is te zien.
Hij doet een stap opzij en het stel gaat langzaam verder. Sportschool vraagt haar wat ‘dat was’, ze legt het uit, hij draait zich om en slaat de Kleine Dikkerd op zijn kont. Die pakt hem meteen in zijn nek. Het is een kantelpunt… maar dan komen hun handen bij elkaar in zo’n sportmannen begroeting, waarbij de duimen elkaar omklemmen. Ik meen te horen dat ze tegelijkertijd ‘smeerlap’ zeggen maar ik kan me vergissen.

HOE ALLES TOCH NOG GOED KWAM...

ColumnGijsdeSwarteCrdtsDavidBronkhorst

ONDERGEDOKEN

Column: Gijs de Swarte

Op de terugweg van boodschappen doen liep ik langs het Sarphatipark en moest denken aan interviews die ik voor het Joods Historisch Museum had uitgewerkt. Het was indirect werk voor Steven Spielberg’s Shoah Foundation; een fantastische organisatie die overal ter wereld gefilmde interviews heeft gemaakt met Joodse overlevenden van de Tweede Wereldoorlog. Het museum heeft die interviews in het archief en voor het gemak van de bezoekers moesten ze doorzoekbaar worden, op basis van steekwoorden als:

Onderduik

Hollandsche Schouwburg

Auschwitz

Onderduik

Wie kent ze niet ondertussen, die verhalen? Maar ze weer horen en zien vertellen… Een gezin zat jarenlang met enkele anderen ondergedoken bij het Sarpahtipark en de moeder legde uit hoe het was. De benauwdheid, niet benoemd maar wel omschreven – sloeg er vanaf; achterkamertje, te veel mensen, fluisteren, op de tenen lopen… De kleine ruzies; de een stampte, de andere snurkte… De dagelijkse angst; een inval bij de buren, die ene neef die er van wist, was die wel te vertrouwen? En de onderduikgever deed zijn best maar werd ook steeds banger… en bozer.

En toen was het bevrijding.

Ze vertelde hoe ze onzeker de trap afliep, de hoek om, de Albert Cuyp over, voorbij de Heineken Brouwerij naar het Weteringsplantsoen. Kijken of het veilig was, echt veilig. Het was een wedergeboorte, zei ze; een stap het leven in, alsof ze moest leren lopen. Letterlijk; ze had moeite met de rechte lijn. Het was, zei ze, in alle opzichten een ‘bevrijding’.

En dit stukje zou de naam van de serie eer aandoen als het hier ophield maar er volgde meer steekwoorden:

Niet Teruggekeerde Familieleden

Ingenomen Eigendom

Het Latere Leven…